All About Security From Sociology Viewpoint
خانه   ارتباط   سایت قدیمی   EN
کتاب ها
 

کتاب

امنیت اجتماعی
دکتر منیژه نویدنیا
1388

درآمدی بر امنیت خصوصی
جان اس دمپسی
1388

بررسی ابعاد امنیت اجتماعی
دکتر منیژه نویدنیا
1383

 

 
کتاب ها

 

امنیت اجتماعی
دکتر منیژه نویدنیا، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی، 1388.

 

امنیت اجتماعی
امنیت به طول عمر زندگی اجتماعی قدمت دارد، اما بیشتر از چندین دهه از توجه علمی بهره ای ندارد. از اینرو، هنوز در خصوص حوزه معنایی آن پردازش نظری ادامه دارد. در مطالعات امنیتی مکاتب و نظریه های عمده در خصوص امنیت و بالاخص امنیت ملی وجود دارد. اما در جامعه شناسی، امنیت در مفهوم رایج و کلاسیک آن هنوز صورت بندی نشده است و حوزه معنایی آن تعیّن علمی مشخصی به خود نگرفته است. آنتونی گیدنز جامعه شناس معاصر به امنیت نظر کرده ولی چشم اندازی متفاوت از نظریه پردازان مطالعات امنیتی بدست نداده است. به جهت فقدان منابع علمی در باره امنیت و بالاخص امنیت اجتماعی بر آن شدیم به استناد اصول موضوعه جامعه شناسی خُرد و کلان به ترسیم حوزه معنایی امنیت در جامعه شناسی پرداخته و ابعاد مشترک و متمایز آن را از مطالعات امنیتی باز شناسیم. لذا لازم است این کتاب را به عنوان تلاشی آغازین برای پر کردن
این خلا قلمداد کرد. امنیت اجتماعی در سال 1993 میلادی توسط مکتب کپنهاگ طرح موضوع شد، اما طرح موضوع چون خاستگاه سیاسی داشته و دغدغه امنیت ملی را به دوش می کشد، پیش فرضهای خاصی را بیان نموده است که دولت نگری به امنیت اجتماعی و تهدید محوری از آن جمله هستند. طبیعتاً به جهت تفاوت جامعه شناسی از مطالعات امنیتی نگاه به امنیت اجتماعی نیز تفاوت پذیرفته و در عین اشتراکات به ترسیم چشم اندازی متفاوت می پردازد. برای پردازش قلمرو معنای امنیت اجتماعی و ساز و کارهای آن در جامعه شناسی نیز از شیوه استدلال و استنتاج مدد گرفته و بر اساس مفروضات آن به ترسیم چهارچوبی در این خصوص مبادرت گردید. در این راستا، چون نظرات مکتب کپنهاگ در قالب مقالاتی منتشر گردیده است، برای آشنایی خوانندگان با این نظرات، ترجمه تعدادی از آنها نیز صورت گرفت. بنابراین، کتاب حاضر اولین کتابی است که در راستای امنیت و امنیت اجتماعی از منظر جامعه شناسی منتشر می شود و مقالاتی را نیز در باره نظریات مکتب کپنهاگ ترجمه دارد.
کتاب مذکور در دو بخش و سیزده فصل تنظیم گردیده است. بخش اول تالیف و بخش دوم ترجمه است. بخش تالیفی از شش فصل تشکیل شده است، در فصل اول کوشش شده است ساختار اصلی دکترین امنیت در مطالعات امنیتی تشریح شود. فصل دوم پس از بیان اجمالی نظرات آنتونی گیدنز، برخی مفروضات آن برای ساخت و پرداخت مفهوم امنیت در جامعه شناسی مورد ملاحظه قرار گرفته است. فصل سوم به جامعه شناسی خُرد پرداخته و امنیت را از این چشم انداز ترسیم نموده است. فصل چهارم با در نظر داشتن جامعه شناسی کلان، امنیت را مورد بررسی قرار داده است و بطور کلی وجوه امنیت جمع را تشریح می نماید. فصل پنجم به تصویر کلی امنیت در جامعه شناسی پرداخته و حوزه معنایی امنیت، ابعاد، نگرشها و سطوح امنیت بین مطالعات امنیتی و جامعه شناسی مقایسه شده است. فصل ششم رهیافت های امنیت اجتماعی مورد توجه قرار گرفته است و ضمن توضیح امنیت اجتماعی از منظر مکتب کپنهاگ، ملزومات نظری آنان را به چالش کشانده و با طرح نقاط قوت و ضعف نظری آنها، الگوی نظری
امنیت اجتماعی در جامعه شناسی بیان گردیده است. بخش دوم شامل ترجمه هفت مقاله در خصوص امنیت اجتماعی است. این مقالات ضمن طرح چشم انداز نظری مکتب کپنهاگ، به مطالعه موردی پرداخته و در ضمن این مطالعات انتقاداتی را در باره توان تحلیل و تبیین مسائل امنیت اجتماعی بیان نموده اند. مقاله اول امنیتی دیدن به بیان پل روی است که به طرح شکل گیری امنیتی دیدن و برگردان موضوعات به حالت عادی و نرمال پرداخته است. مقاله دوم حقوق اقلیت را از زاویه امنیتی ندیدن مورد توجه قرار داده است. جوتیلا در این مقاله به ذکر انواع راهبردها پرداخته که می توانند منجر به امنیتی ندیدن شود. مقاله سوم پاسخ به جوتیلا از سوی پل روی است که بین راهبرد احیاگرای جوتیلا و مدیریت روی مقایسه صورت گرفته است. مقاله چهارم نویسنده نوریه ابراهیم اَوا مهاجرت را مورد بررسی قرار داده و اینکه چرا و چگونه مهاجرت می تواند تهدیدی برای امنیت اجتماعی در نظر گرفته شود. مقاله پنجم اسکات واتسون به نحوه تشکیل هویت کُردی پرداخته و اینکه هویت کُردی چرا در ترکیه مسئله آفرین شده است و موجب ناامنی اجتماعی می باشد. مقاله ششم شرایط دولتهای حوزه بالتیک را مورد توجه قرار داده و نویسندگان آن هرد و لافرن به بررسی این مسئله پرداخته اند که چرا پیوستن به اتحادیه اروپا موجب ناامنی اجتماعی خواهد شد و بالاخره مقاله هفتم به نوشته ویلکینسون با طرح حوادث قرقیزستان به انتقاد از مکتب کپنهاگ پرداخته و معتقد است الگوی نظری مکتب کپنهاگ برای کشورهای غربی قابلیت تبیین دارد ولی قادر به تحلیل و تبیین امنیت اجتماعی برای کشورهای خارج از حوزه فرهنگی غرب نیست.


فهرست تفضیلی مطالب سخن ناشر پیشگفتار مقدمه بخش اول: مبانی امنیت در جامعه شناسی؛ گسترۀ امنیت اجتماعی

فصل اول: الگوی کلی امنیت در مطالعات امنیتی
1- رویکردهای امنیت
1-1- گفتمان امنیت منفی
2-1- گفتمان امنیت مثبت
2- چهره امنیت در مطالعات امنیتی

فصل دوم: خط سیر امنیت در جامعه شناسی
2- امنیت در نظریات آنتونی گیدنز
1-2- اعتماد و امنیت
2-2- اعتماد در روابط
3-2- صمیمیت و امنیت
4-2- اضطراب و عدم امنیت
5-2- راهکار گیدنز
6-2- ارزیابی نظرات گیدنز

فصل سوم: قلمرو امنیت در جامعه شناسی خُرد
1-3- اصول نظری
2-3- وجوه امنیت
3-3- سطوح امنیت
4-3- تعریف امنیت
5-3- نگرش به امنیت
6-3- مکانیسم امنیت
7-3- جمع بندی

فصل چهارم: قلمرو امنیت در جامعه شناسی کلان
1-4- اصول نظری
2-4- مرجع امنیت
3-4- وجوه امنیت
4-4- سطوح امنیت
5-4- تعریف امنیت
6-4- نگرش به امنیت
7-4- مکانیسم امنیت
8-4- جمع بندی

فصل پنجم: الگوی کلی امنیت در جامعه شناسی
1-5- تعریف
2-5- سطوح امنیت
3-5- سطوح امنیت؛ عینیت و ذهنیت
4-5- نگرانی از گستردگی موضوعات امنیتی
5-5- ناامنی
6-5- اصول موضوعه امنیت در جامعه شناسی
7-5- جمع بندی

فصل ششم: خط سیر امنیت اجتماعی در جامعه شناسی
1-6- مرجع امنیت اجتماعی
2-6- جایگاه اجتماع و امنیت اجتماعی
3-6- تکثر اجتماعات و امنیت اجتماعی
4-6- معیار امنیت اجتماعی
5-6- خط امنیت
7-6- اصول موضوعه امنیت اجتماعی در جامعه شناسی
7-6- جمع بندی

منابع و مآخذ

بخش دوم: ترجمه مقالات؛ امنیت اجتماعی مورد بحث مکتب کپنهاگ

مقاله اول: امنیتی دیدن و حقوق اقلیت: پل روی
- امنیتی دیدن
- امنیتی ندیدن
- امنیتی ندیدن در عمل
- راهبردهای امنیتی ندیدن
- حقوق اقلیت؛ امنیت اجتماعی
- نتیجه گیری؛ بسوی مدیریت حقوق اقلیت
- یادداشت ها

مقاله دوم: امنیتی ندیدن حقوق اقلیت: متی جوتیلا
- مباحث پل روی
- امنیتی دیدن؛ سیاستها و مفاهیم هویت
- امنیت اجتماعی هویتها
- جنبشهای ملی گرایی؛ شرایط امنیتی دیدن
- بازسازی هویتها؛ شرایط امنیتی ندیدن
- نتیجه گیری؛ ملاحظه امنیت برای حقوق اقلیت
- یادداشت ها

مقاله سوم: بازسازی هویتها یا مدیریت اقلیت ها: پل روی
- مجادلات جوتیلا
- ساختارشکنی و احیاگری
- ابتدا مدیریت؛ سپس احیا
- در برابر تنوع و تکثر
- نتیجه گیری
- یادداشت ها

مقاله چهارم: مهاجرت از اروپای شرقی و مرکزی؛ امنیت اجتماعی در اتحادیه اروپا: ابراهیم اَوا
- مهاجرت و امنیت اجتماعی
- امنیتی دیدن مهاجرت در اتحادیه اروپا
- گسترش اتحادیه و امنیت اجتماعی
- مهاجرت از شرق
- امنیتی دیدن مهاجرت و عواقب سیاسی
- نتیجه گیری
- یادداشت ها

مقاله پنجم: امنیت اجتماعی؛ کاربرد این مفهوم در تشکیل هویت کُردی: اسکات واتسون
- جایگاه جامعه یا گروههای فرو ملی
- جایگاه هویت در مطالعات امنیتی
- گستردگی امنیت اجتماعی
- نقد امنیت اجتماعی
- کاربرد امنیت اجتماعی برای گروههای فرو ملی
- کُردهای ترکیه
- نتیجه گیری
- یادداشت ها

مقاله ششم: امنیت اجتماعی؛ دولتهای حوزه بالتیک: گرام هرد/ جان لافرن
- مفهوم سازی امنیت اجتماعی
- شوروی سازی و امنیت اجتماعی در کشورهای بالتیک
- امنیت اجتماعی؛ دولت سازی و شکل گیری سیاست خارجی
- اتحادیه اروپا؛ امنیت اجتماعی و سیاست گذاری در استونی و لتونی
- نتیجه گیری؛ امنیت اجتماعی و شوروی سابق
- یادداشت ها

مقاله هفتم: ارزیابی مکتب کپنهاگ با مطالعه حوادث قرقیزستان: کلر ویلکینسون
- خلاصی از دولت
- زمینه وند بودن مکتب کپنهاگ
- مکتب کپنهاگ و معاهده وستفالیایی
- فراتر از مفاهیم
- فراتر از کپنهاگ
- نتیجه گیری
- یادداشت ها